Missa Brevis - Palestrina

Toelichting op het programma

Huygens Vocaal Ensemble zingt ‘Missa Brevis'

Op 9 juni brengt het Huygens Vocaal Ensemble onder leiding van dirigent en oprichter Hans Tijssen het programma Missa Brevis. In dit programma worden naast de mis nog een aantal werken uit de hedendaagse koorliteratuur uitgevoerd.

Missa Brevis is een mis geschreven door Giovanni Pierluigi da Palestrina, voor het eerst gepubliceerd in 1570 in Palestrina's Derde boek der missen en is sindsdien meerdere malen herdrukt.

De Mis kenmerkt zich door duidelijke en heldere structuur van de melodische fragmenten. Het werk is gevuld met zich herhalende melodische fragmenten – als een dalende kleine terts gevolgd door een korte toonladder omhoog (goed te horen in de opening van het Kyrie). De Missa Brevis is niet geschreven in een zogenaamde kerktoonsoort (muzikale modus – bv: dorisch of ionisch).

De Missa Brevis is de belichaming van de stijl van Palestrina. Er is een groot evenwicht in het gebruik van dissonanten en kleine vocale accenten. Hetgeen een mooie balans brengt tussen imitatieve (bv. Canon) en homofone (akkoorden) structuur. Hiermee liet Palestrina het gebruik van een hoofdmelodie voor alle misdelen los en schreef zo een zogenaamde vrije mis.

Kyrie
Het Kyrie begint met een zevenvoudige openingsimitatie (het openingsmotief begint in de alt en wordt geleidelijk herhaald door de andere stemmen). Er volgt een contrasterende nieuwe melodie voor tekst ‘Christe eleison’. Bij de terugkeer van ‘Kyrie eleison’ klinkt een motief dat lijkt op het eerste; de basstem sluit het kyrie af met een uitgebreide, neerwaartse melodische reeks.

Sanctus
In het Sanctus citeert Palestrina dezelfde zangmelodie (afkomstig uit Gregoriaanse mis XV) als in zijn beroemde Missa Papae Marcelli; de opening van de beweging lijkt ook op het melismatische* Sanctus van die mis.
*Melisma = Veelheid van notengroepen op één lettergreep

Benedictus
Benedictus is geschreven voor slechts drie stemmen, de sopraan (cantus), de alt (altus) en de tenor. Het openingsmotief is slechts drie maten lang voordat een variatie op de melodie wordt gezongen. Variaties op deze hoofdmelodie worden gedurende het stuk herhaald.

Agnus Dei 1 & 2
Palestrina rondt de mis af met twee Agnus Dei-zettingen; de tweede breidt de vocale textuur uit door een canon te zingen tussen de eerste en tweede sopraan - de uitbreiding is in de vorm van een tweede superius-stem (sopraan).

Totus tuus
Henryk Górecki [°1933, Silesia, Polen ]
Henryk Górecki is al ruim meer dan 45 jaar actief als componist.

De Kerk en de Poolse muziek oefenen grote invloed uit op zijn leven en op zijn werk. Zijn muzikale taal is origineel en onconventioneel. Hij gebruikt vaak zeer eenvoudig materiaal en laat zich inspireren door uiteenlopende bronnen gaande van folklore tot religieuze muziek.

“Totus Tuus” werd gecomponeerd in 1987 ter gelegenheid van het derde bezoek van paus Johannes-Paulus II aan Polen. De hymne is opgedragen aan de Maagd Maria en de tekst komt uit een gedicht van Maria Boguslawska. De muziek is gebaseerd op gezangen uit de Poolse Katholieke Kerk en weerspiegelt Górecki's liefde voor zijn land en de muzikale tradities ervan. De eenvoudige aanroepingen van Maria worden telkens herhaald en bouwen op die manier een indrukwekkende muzikale geloofsbelijdenis op.

Tekst en vertaling:
Totus Tuus sum, Maria, mater nostri Redemptoris,
Virgo Dei, Virgo pia, mater mundi Salvatoris.
Ik ben geheel de uwe, Maria, Moeder van onze Verlosser,
Maagd van God, heilige Maagd, Moeder van de Redder van de Wereld.


Alleluia
Jake Runestad [20 mei 1986]
Hoewel nog jong schrijft Runestad al 10 jaar muziek. Hij schreef 3 opera's, grote orkestwerken en veel koormuziek. In de afgelopen jaren ontving hij vele onderscheidingen en prijzen voor zijn werk.

Het koor zingt vanavond het in 2013 gecomponeerde Alleluia.
Het is een snel en ritmisch werk gebasseerd op de hele toons toonladder. Halvewege het werk is er een statig 'intermezzo' van grote akkoorden om tot slot terug te keren naar de ritmiek van de opening. Een origineel en verrassend werk met als enige tekst het woord Alleluia.



Concert
zaterdag 9 juni 20.30u Grote kerk in Hattem.

Kaarten kosten € 12,50 aan de kassa en € 10,96 (incl. boekingskosten) in de voorverkoop.

bestel kaarten